Zakopane: Witkiewicz był nie tylko ojcem słynnego Witkacego. Wiedzieliście, że to jemu Zakopane zawdzięcza swoją charakterystyczną zabudowę?

Patrycja Seklecka
Patrycja Seklecka
CC BY-SA 4.0
CC BY-SA 4.0 Wikipedia.org / Aneta Pawska / CC BY-SA 4.0
Udostępnij:
Stanisław Witkiewicz kojarzony jest zazwyczaj jako ojciec słynnego Witkacego. Mało kto wie, że to właśnie temu mężczyźnie Zakopane zawdzięcza tak charakterystyczną zabudowę, która zachwyca turystów z całego świata! Przedstawiamy najsłynniejsze budynki zaprojektowane przez Stanisława Witkiewicza - widzieliście je wcześniej?

Spis treści

Kiedy w 1873 roku Zakopane zaczęło swoją przemianę ze zwykłej wsi w miejscowość turystyczną, pomysł na zabudowę tego miejsca był zupełnie inny. Stanisław Witkiewicz, krytyk i teoretyk sztuki, powiedział wtedy “dość!” i całkowicie odmienił ówczesne spojrzenie na architekturę Zakopanego.

Kim był Stanisław Witkiewicz?

Jak podaje portal zabytek.pl, pochodzący z rodziny szlacheckiej Stanisław Witkiewicz, oprócz bycia ojcem słynnego artysty Witkacego - który, zdaje się, poszedł w ślady ojca - był przede wszystkim krytykiem i teoretykiem sztuki, który odmienił architekturę Zakopanego. Studiował na Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu oraz Monachium. Kiedy w 1886 roku przybył do wsi, która w tamtym czasie przechodziła przemianę w miejscowość turystyczną, przeraziła go moda na zabudowę rodem ze Szwajcarii. Niepasujące w jego ocenie budynki w stylu obcym, niepolskim, określił jako „kupę śmieci, przyniesioną wiatrem ze świata”. Od tamtej pory, choć nie był architektem, zapożyczając ze stylu Podhala, zaprojektował obiekty, które można zobaczyć do dziś będąc w Zakopanem. Być może zetknęliście się z tymi budynkami nie raz… Poznajcie słynne projekty prekursora zakopiańskiej architektury!

Kaplica pw. Najświętszego Serca Jezusowego

Wybudowana w latach 1904-1907 kaplica stanowi przykład zastosowania stylu zakopiańskiego w architekturze sakralnej. Powstała na prośbę Adama Uznańskiego, którego ostatnią wolą było ufundowanie rodzinnej kaplicy. Syn zmarłego polecił Stanisławowi Witkiewiczowi zaprojektowanie obiektu - był to jeden z jego ostatnich projektów na terenie Zakopanego. Od 1993 roku kaplica znajduje się w rejestrze zabytków. Obecnie o budynek dbają zakonnicy, a kaplica jest otwarta codziennie w godz. 10:00-17:00 oraz w czasie nabożeństw.

Willa Witkiewiczówka

Słynną willę ufundował brat Stanisława - Jan. W latach 30. XX wieku zamieszkał w niej Witkacy - właśnie wtedy dom zaczęto nazywać “Witkiewiczówką”. To właśnie w tym budynku artysta namalował ostatni portret i wyjechał z Zakopanego na zawsze. Po II wojnie światowej willa przechodziła z rąk do rąk - począwszy od Stowarzyszenia Historyków Sztuki, którzy stworzyli tam Dom Pracy Twórczej, po spółkę akcyjną, która zdecydowała się na dobudowę czterech domków wczasowych. Obecnie, dokładnie od 2001 roku, budynek jest w posiadaniu osób prywatnych.

Willa pod Jedlami

Wzniesioną pod koniec XIX wieku willę zbudowano dla Jana Gwalberta Pawlikowskiego - wybitnego taternika i znawcy gór. Z początku budynek miał pełnić tylko funkcję wypoczynkową dla Pawlikowskiego i jego rodziny. Okazało się, że to właśnie “pod Jedlami” powstało dzieło “Kultura a natura” - znany manifest traktujący o potrzebach i formach ochrony przyrody. W 1900 roku model domu zaprezentowano na Wystawie Światowej w Paryżu, a trochę ponad 30 lat później uznano go za zabytek sztuki.

Do innych znanych projektów Stanisława Witkiewicza należą chociażby wille: “Koliba”, “Oksza” czy “Pod Wykrotem”, pomnik Tytusa Chałubińskiego i Sabały czy kaplica pw. Św. Krzyża i klasztoru Albertynów na Kalatówkach (ob. klasztor Albertynek).

Stanisław Witkiewicz zmarł w 1915 roku z powodu gruźlicy. Pozostawił po sobie jednak dziedzictwo, które stało się wizytówką Zakopanego i prawdopodobnie będzie podziwiane przez przyszłe pokolenia - dokładnie tak, jak ma to miejsce dziś.

CC BY-SA 4.0

Zakopane: Witkiewicz był nie tylko ojcem słynnego Witkacego....

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyspa zamieszkała przez dzikie plemię

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Podróży
Dodaj ogłoszenie